1887

OECD Multilingual Summaries

ITF Transport Outlook 2017

Summary in Polish

Cover
Przeczytaj całą publikację pod adresem:
10.1787/9789282108000-en

Przegląd transportowy Międzynarodowego Forum Transportowego na rok 2017

Streszczenie w języku polskim

Kontekst

"Przegląd transportowy Międzynarodowego Forum Transportowego" przedstawia najnowsze trendy i krótkookresowe perspektywy w sektorze transportu międzynarodowego. Analizując różne możliwe scenariusze polityczne, opisuje on także długoterminowe prognozy dotyczące popytu na transport do 2050 roku, obejmujące zarówno transport towarów (morski, powietrzny i naziemny) i ludzi (samochodowy, kolejowy i powietrzny), jak i powiązaną z nimi emisję dwutlenku węgla.

W "Przeglądzie" dużą uwagę poświęca się analizie, w jaki sposób główne, zaobserwowane od 2015 roku zmiany w dziedzinie polityki, gospodarki i technologii ‑ wraz z innymi działaniami na szczeblu międzynarodowym takimi jak ustanowienie Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ ‑ wpływają na przyszły kształt mobilności. Szczególny nacisk położony na analizę dostępności transportowej w miastach uwypukla rolę działań politycznych w tworzeniu zrównoważonych systemów komunikacji, które zapewnią równy dostęp do miasta wszystkim jego mieszkańcom.

Wnioski

Do roku 2050 emisja dwutlenku węgla ze środków transportu potencjalnie zwiększy się o 60%, a to pomimo postępów technologicznych przewidywanych w podstawowym scenariuszu "Przeglądu". Biorąc pod uwagę scenariusz podstawowy oparty na prognozach handlu OECD, międzynarodowy transport towarowy ma zwiększyć się trzykrotnie, a światowa emisja dwutlenku węgla z transportu towarowego ma wzrosnąć o 160%. Sytuacja ta jest ściśle powiązana z coraz intensywniejszym wykorzystaniem transportu drogowego, szczególnie na krótkich trasach oraz w regionach o niewystarczającej sieci kolejowej takich jak Azja Południowo‑Wschodnia. Optymalizacja tras oraz wspólne użytkowanie samochodów ciężarowych i magazynów przez kilka firm pozwoliłyby zwiększyć wskaźniki wypełnienia oraz ograniczyć przejazdy na pusto. Te zwiększające wydajność zmiany spowodowałyby zaś zmniejszenie emisji dwutlenku węgla przez samochody ciężarowe o ponad jedną trzecią.

Jako że miasta na całym świecie są coraz łatwiej dostępne drogą powietrzną, liczba pasażerów korzystających z transportu lotniczego będzie nadal intensywnie wzrastać. W ciągu najbliższych 15 lat lotniczy ruch pasażerski może wzrastać o 3 do 6% rocznie, przy czym najszybszy wzrost (ok. 10%) odnotują połączenia wewnątrzazjatyckie. W latach 2015‑2030 emisja dwutlenku węgla z transportu lotniczego może wzrosnąć o ok. 56%, nawet przy założeniu znacznej poprawy zużycia paliwa. Przepisy dotyczące liberalizacji usług lotniczych oraz zwiększająca się liczba wewnątrzregionalnych tras obsługiwanych przez tanich przewoźników umożliwi rozszerzenie sieci połączeń oraz obniżenie cen, co pobudzi wzrost. Miasta na całym świecie będą coraz łatwiej dostępne również ze względu na skracający się czas podróży. Znaczne różnice w dostępie do transportu lotniczego między poszczególnymi regionami nie znikną, lecz inwestycje w lotniska regionalne oraz tworzenie lepszych połączeń naziemnych między lotniskami i miastami mogą polepszyć sytuację.

Przyjmując założenia podstawowego scenariusza "Przeglądu", przewiduje się, że w latach 2015‑2050 ruch drogowy w miastach podwoi się, zwiększając się o 41% do 2030 roku i o 94% do 2050. Odsetek samochodów prywatnych będzie nadal intensywnie się zwiększał w regionach rozwijających się, a nieznacznie spadał w krajach rozwiniętych. W przypadku alternatywnego scenariusza politycznego zachęcającego do korzystania z transportu publicznego pasażerokilometr dla pojazdów zmotoryzowanych osiąga podobny poziom, lecz autobusy i transport publiczny obsługują ponad 50% ogólnego zapotrzebowania na transport.

Spostrzeżenia polityczne

Paryskie porozumienie klimatyczne z 2016 roku musi przerodzić się w konkretne działania w sektorze transportu.

Aby utrzymać emisję dwutlenku węgla z transportu na poziomie z 2015 roku, konieczne będzie wprowadzenie wielu rozporządzeń i środków. Należy wykorzystać wszystkie istniejące narzędzia polityczne: ograniczyć zbędny popyt na transport, wprowadzić zrównoważone rozwiązania w transporcie oraz zwiększyć jego skuteczność. Potrzeba także mechanizmów rynkowych takich jak plany kompensacyjne lotnictwa międzynarodowego określane przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego. Zgodnie z przewidywaniami Międzynarodowej Agencji Energetycznej dzięki prowadzeniu tych działań możliwe jest ograniczenie globalnego ocieplenia klimatu do 2 stopni Celsjusza powyżej stanu sprzed rewolucji przemysłowej, lecz nie do 1,5 stopnia, jak zakładały Porozumienia paryskie.

Rewolucyjne innowacje w transporcie będą wymagały sprawnego tworzenia rozporządzeń prawnych.

Innowacje technologiczne ‑ takie jak pojazdy elektryczne, pojazdy autonomiczne i rozwiązania dotyczące wspólnego korzystania ze środków transportu ‑ mogą radykalnie zmienić schematy komunikacji, zwłaszcza na terenach miejskich. Niektóre z tych innowacji to okazja do znacznego ograniczenia poziomu emisji dwutlenku węgla z transportu oraz do polepszenia powszechnej i zrównoważonej mobilności. W sektorze transportu towarowego autonomiczne pojazdy ciężarowe mogłyby osiągnąć niesłychaną przewagę konkurencyjną w porównaniu do pozostałych środków drogowego transportu towarowego. Opracowywane rozporządzenia i plany muszą uwzględniać te zmiany, aby uniknąć budowania kosztownych infrastruktur, które szybko staną się przestarzałe, i nie wprowadzać niesprawiedliwych lub wysokoemisyjnych rozwiązań.

Wprowadzanie nowocześniejszych pojazdów i paliw nie wystarczy, aby ograniczyć emisję dwutlenku węgla z transportu miejskiego.

Sam postęp technologiczny to za mało, aby odpowiednio ograniczyć emisję dwutlenku węgla w miastach. Polityki zachęcające do zmiany zachowań, takie jak opodatkowanie paliwa, niskie opłaty tranzytowe oraz zagospodarowania terenu ograniczające rozrost miast są niezbędne, aby wpłynąć na wymagane dodatkowe obniżenie emisji dwutlenku węgla. Ograniczenie emisji dwutlenku węgla z transportu miejskiego może także pochodzić z przepisów dotyczących miejscowego zanieczyszczenia powietrza oraz kongestii transportowej, należących do najbardziej naglących wyzwań w wielu miastach.

Odpowiednie przepisy dotyczące zagospodarowania terenu mogą ograniczyć infrastrukturę transportową niezbędną do zapewnienia bardziej sprawiedliwego dostępu do miast.

Zapewnienie sprawiedliwego dostępu do pracy i usług jest jednym z Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ. W wielu krajach elastyczność, jaką zapewniają pojazdy prywatne sprawia, że są one lepszym środkiem komunikacji (mierzonej jako liczba miejsc, do których można dojechać w określonym czasie) niż transport publiczny, nawet przy uwzględnieniu kongestii transportowej. Pojazdy komunikacji miejskiej umożliwiają sprawiedliwy dostęp do poszczególnych miejsc i możliwości jedynie wtedy, gdy same są dostępne dla wszystkich podróżujących, a ich siatka jest odpowiednio zaprojektowana. Jako że gęsto zaludnione miasta pozwalają na stworzenie skuteczniejszego systemu transportu publicznego, przepisy dotyczące zagospodarowania terenu mogą wpłynąć na polepszenie dostępności transportowej.

Władze powinny tworzyć narzędzia planowania pozwalające dostosować się do zmieniających się modeli konsumpcji, produkcji i dystrybucji.

Odpowiednie procedury planowania oparte na długoterminowej wizji strategicznej pomagają w dostosowaniu się do zmian powiązanych z ewolucją modeli globalnego popytu, produkcji oraz szlaków morskich. Czas ma przy tym kluczowe znaczenie dla dobrego planowania infrastruktur oraz stopniowego wprowadzania w życie umiejętności zwalczania trudności dotyczących inwestycji infrastrukturalnych takich jak porty. Plany te powinny wskazywać kierunek przyszłych zmian, traktować priorytetowo inwestycje i identyfikować trudności. Mogą one także być podstawą do zastrzegania terenów np. na przyszłe porty i korytarze transportowe.

© OECD

Niniejsze podsumowanie nie jest oficjalnym tłumaczeniem materiałów OECD.

Kopiowanie niniejszego podsumowania jest dozwolone pod warunkiem zamieszczenia informacji o prawach autorskich OECD i tytułu oryginalnej publikacji.

Wielojęzyczne podsumowania są tłumaczeniami fragmentów dokumentów OECD, pierwotnie opublikowanych w językach angielskim i francuskim.

OECD

Przeczytaj pełną wersję w języku angielskim w iBibliotece OECD!!

© OECD (2017), ITF Transport Outlook 2017, OECD Publishing.
doi: 10.1787/9789282108000-en

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error