OECD >Multilingual Summaries

OECD Pensions Outlook 2014

Summary in Dutch

OESO Pensioenvooruitzichten 2014

Samenvatting in het Nederlands

Deze uitgave van de OESO Pensioenvooruitzichten onderzoekt hoe pensioenstelsels reageren op de uitdagingen waar ze voor staan. De vergrijzende bevolking en het moeilijke economische klimaat dat wordt gekenmerkt door een lage opbrengst, weinig groei en lage rentevoeten scheppen ernstige problemen voor pensioenstelsels. Dit geldt zowel voor omslagstelsels als voor pensioenstelsels met kapitaaldekking.

Grotere en langere bijdragen zijn slechts een deel van de oplossing voor het vergrijzingsprobleem van pensioenstelsels

De vergrijzing en met name de voortgaande verbetering van de sterftecijfers en de levensverwachting maken de financiële duurzaamheid van omslagstelsels problematisch. Ook moeten pensioenregelingen met een gegarandeerde toezegging hun voortgaande liquiditeit verzekeren en moeten pensioenen met een beschikbaar premiesysteem onderzoeken hoe de individuen gedurende hun pensioen een goed inkomen kunnen krijgen. Grotere en langere bijdragen, vooral door uitstel van het pensioen gezien de langere levensverwachting, is de beste aanpak van deze problematiek.

Pensioenfondsen en lijfrenteproviders worden blootgesteld aan levenstijdrisico's als gevolg van de onzekerheden over de toekomstige verbetering van de sterftecijfers en de levensverwachting. Regulerende instanties en beleidsbepalers moeten dit risico van onverwachte aansprakelijkheidstoenames aanpakken door te verzekeren dat pensioenfondsen en lijfrenteproviders regelmatig bijgewerkte sterftecijfertabellen gebruiken, waarin de toekomstige verbeteringen van de sterftecijfers en levensverwachting zijn verwerkt. Het regelgevingskader moet ook garanderen dat kapitaalmarkten extra capaciteit bieden om het levenstijdrisico te reduceren, door meer inzichtelijkheid, standaardisatie en liquiditeit. Op index gebaseerde financiële instrumenten en de publicatie van een levenstijdindex als benchmark voor de prijsstelling en risicobeoordeling van levenstijddekkingen zijn hierbij erg nuttig. Bovendien moet het regelgevingskader inzien dat deze instrumenten voor een duidelijke reductie van het blootstellingsrisico zorgen.

De landen zijn bezig met een versnelling van de pensioenhervormingen om de niet‑duurzame overheidsschuld en de uitgaven aan overheidspensioenen te stabiliseren, terwijl op goede wijze tegemoet wordt gekomen aan de behoeften van de vergrijzende bevolking.

Veel landen hebben hun pensioensystemen tussen februari 2012 en september 2014 actief gewijzigd. De meerderheid heeft herzieningen geïmplementeerd om de financiële duurzaamheid van hun pensioenstelsels te verbeteren; sommige landen hebben daarbij het pensioeninkomen voor kwetsbare groepen gehandhaafd of verbeterd. Slechts enkele landen ‑ die het zwaarst door de economische crisis zijn geraakt ‑ hebben de uitkeringen gekort. Een groter aantal landen heeft de belasting op het pensioeninkomen of op pensioensbijdragen voor gegarandeerde overheidsuitkeringen verhoogd, terwijl de indexatie van overheidsuitkeringen werd gereduceerd of uitgesteld om de uitgaven te verlagen.

Veel landen maken plannen voor een verhoging van de wettelijke pensioengerechtigde leeftijd, zodat de bijdragen worden verhoogd, terwijl het pensioen van mensen die langer werken wordt gewaarborgd. De arbeidsincentives zijn versterkt en toegang tot vervroegd pensioen is bemoeilijkt. Ook zijn er meer financiële incentives om aan het werk te blijven. Vaak werden ook maatregelen ingesteld om de kosten van de pensioenadministratie te reduceren.

Sommige landen hebben de problematiek van voldoende inkomen aangepakt door de verplichte dekking van pensioenuitkeringen uit te breiden naar groepen mensen die eerder uitgezonderd waren (zoals zelfstandigen), en andere hebben nieuwe uitkeringen geïntroduceerd. Een aantal landen heeft de verplichte bijdragen voor gefinancierde pensioenen met een beschikbaar premiesysteem verhoogd. In het zog van de financiële crisis zijn ook veel beleidsbepalingen ingesteld om de diversificatie te vergroten en spaarplannen voor privépensioenen te starten.

Een combinatie van een betere dekking, hogere bijdragen, een hogere pensioenleeftijd en een positief economisch klimaat stimuleert de aanvullende rol van privépensioenen.

Privépensioenen spelen een belangrijke rol om mensen te voorzien van voldoende inkomen tijdens de pensionering. Toch zijn ze over het algemeen niet de voornaamste bron van pensioeninkomen, met uitzondering van individuen met een hoger inkomen. Jongere generaties zullen waarschijnlijk meer op privépensioenen rekenen dan oudere, behalve in landen waar privépensioenen al langere tijd worden gebruikt.

De beleidsopties om de aanvullende rol van privépensioenen te vergroten bestaan uit een verhoging van de dekkingspremies, bijvoorbeeld door verplichte of automatische deelname; mensen aanmoedigen meer bij te dragen, gedurende een langere tijd, bijvoorbeeld door het pensioen uit te stellen; subgroepen van de bevolking aanspreken die een betere toegang nodig hebben tot privépensioenen; en een verbetering van de uitlijning tussen staats‑ en privépensioenen. Een positief economisch klimaat met hogere opbrengsten en een sterkere productiviteitsgroei zal ook meehelpen.

Het succes van automatische deelnameregelingen om de rol van privépensioenen te vergroten, hangt af van het ontwerp, de communicatie en de onderwijscampagnes die met de lancering en toepassing ervan gepaard gaan, evenals de interactie met andere bestaande incentives.

Het beschikbare bewijs uit zes OESO‑landen toont aan dat automatische deelname positieve gevolgen heeft voor de dekking. De dekkingsniveaus zijn echter nog niet uitgelijnd met die van verplichte systemen. De hoofdelementen van een consistente beleidsstrategie voor automatische deelnameregelingen die voor een verhoogde dekking moeten zorgen, omvatten de identificatie van de subgroepen van de bevolking die een betere privépensioensdekking nodig hebben; regelingen die verzekeren dat toegangsbarrières van automatische deelnameregelingen (zoals leeftijd of inkomensniveau) mensen er niet van weerhouden om vroeg bij te dragen aan een aanvullend privépensioen; definitie van de standaard bijdragen die verband houden met het algemene pensioenstelsel; zorgvuldige beoordeling van de aanvulling op andere bestaande incentives; en de ontwikkeling van effectieve communicatie‑ en onderwijscampagnes tijdens de lancering en implementatie. Werkgevers spelen vaak een essentiële rol bij de instelling van een automatische deelname, maar naast hun bijdragen kunnen de compliancekosten oplopen. De kosten voor de staat hebben voornamelijk betrekking op subsidies en het matchen van de bijdragen.

Pensioenafschriften en nationale pensioen communicatie campagnes (NPCC's) zijn belangrijke hulpmiddelen om ervoor te zorgen dat een pensioenstelsel met succes de actuele uitdagingen aanpakt.

Individuele pensioenafschriften moeten duidelijke en eenvoudigere informatie bevatten. Het beste is als de afschriften informatie bevatten over alle nationale pensioenbronnen voor de individuele persoon. Organisatoren van pensioenafschriften moeten duidelijke en meetbare doelstellingen bepalen. De pensioenafschriften moeten de leden aanzetten actie te ondernemen om voor voldoende pensioeninkomen te zorgen, bijvoorbeeld door de bijdragen te verhogen en/of het pensioen uit te stellen. Beleidsbepalers moeten beslissen of het pensioenafschrift projecties moet bevatten. Dit is vaak een compromis tussen duidelijkheid enerzijds en het mogelijke effect van projecties voor aanmoediging van actieve keuzes anderzijds.

NPCC's moeten deel uitmaken van de algemene nationale strategie en belangrijke gebeurtenissen, zoals pensioenhervormingen en ‑crisissen vragen om specifieke NPCC's. Succesvolle NPCC's worden aangedreven door duidelijke, realistische en gerichte doelstellingen die resultaten produceren en op basis van de doelstellingen en processen gemeten, geëvalueerd en gemonitord kunnen worden. Dit betekent dat robuuste evaluatieprocessen van essentieel belang zijn. Evaluatie is een belangrijk element van het campagnebudget, zelfs als de middelen beperkt zijn. NPCC's mogen niet voor meerdere berichten worden ingezet en moeten gericht zijn op minder goed toegankelijke groepen. Tot slot moeten de beleidsbepalers manieren vinden om de kracht van de pers in te zetten, innovatieve communicatiekanalen te gebruiken en outreachprogramma's ontwikkelen om de betrokkenheid te verbeteren.

Summary of
OECD (2014), OECD Pensions Outlook 2014, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/9789264222687-en

© OECD

Deze samenvatting is geen officiële OESO-vertaling.

Reproductie van deze samenvatting is toegestaan, mits het OESO-copyright en de titel van de oorspronkelijke publicatie worden vermeld.

Meertalige samenvattingen zijn vertaalde uittreksels van OESO-publicaties die oorspronkelijk in het Engels en Frans zijn gepubliceerd.

Deze zijn gratis te verkrijgen via de Online Bookshop van de OESO www.oecd.org/bookshop

Neem voor meer informatie contact op met de eenheid OECD Rights and Translation, Public Affairs and Communications Directorate op, rights@oecd.org of per fax: +33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, France

Bezoek onze website www.oecd.org/rights