OECD >Multilingual Summaries

OECD-FAO Agricultural Outlook 2014

Summary in Turkish

2014 OECD‑FAO Tarım Görünüm Raporu

Türkçe Özet

Belli başlı mahsullerin uluslararası fiyatları, büyük ölçüde 2013/14 döneminde bereketli mahsul olmasına karşılık olarak, tarihsel yüksek seviyelerden önemli oranda düşüş kaydetti. Bunun tersine, et ve süt ürünlerinin fiyatları, 2013'te arzın beklentilerin gerisinde kalması nedeniyle tarihsel olarak yüksek seviyelerde seyrediyor. Dünya etanol ve biyodizel fiyatları, ikisinin de arzının bol olduğu koşullarda 2011'de ulaşılan tarihsel zirve seviyelerinden düşmeye devam etti.

Tarım ürünlerine olan talebin, geçtiğimiz on yıla kıyasla daha düşük oranlarda büyümekle beraber, güçlü olmaya devam etmesi bekleniyor. Tahıllar hâlâ insanların diyetinin temel öğesi, ama artan gelirler, kentleşme ve beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler, daha yüksek oranda protein, yağlar ve şeker içeren diyetlere geçilmesine katkıda bulunuyor.

Önümüzdeki on yılda hayvancılığın ve biyoyakıt üretiminin mahsul üretiminden daha yüksek bir oranda büyümesi öngörülüyor. Küresel tarım üretiminin yapısındaki bu değişim, buğday ve pirinç gibi temel gıda mahsullerinden gıda, yem ve biyoyakıt taleplerini karşılamaya yönelik kaba tanelilere ve yağlı tohumlara doğru görece bir kayma olmasını teşvik ediyor. Ek üretimin çoğu, toprak ve su olanaklarından yararlanabilme ve politika düzenlemeleri gibi kısıtlayıcı faktörlerin en az belirleyici olduğu bölgelerden kaynaklanacak.

Mahsul fiyatlarının 2008 öncesi dönemin üzerinde, ama son zamanlardaki zirvelerin önemli oranda altında kalan seviyelerde sabitlenmesinden önce bir ya da iki yıl daha düşmesi bekleniyor. Et, süt ve balık fiyatlarının artması bekleniyor. Ancak, gerek mahsul gerekse hayvan ürünlerinin fiyatlarının orta vadede gerçek anlamda düşeceği tahmin ediliyor. Tahılların tahmini stok/kullanım oranlarında önemli artış olup, bu durumun fiyatların oynaklığından duyulan kaygıları yatıştırması gerekir.

Dünya balıkçılık üretiminin başlıca itici gücünü gelişmekte olan ülkelerde balık çiftçiliğindeki artışlar oluşturacak. Güçlü talep koşullarında yüksek maliyetlerin devam etmesi, balık fiyatlarını tarihsel ortalamalarının epey üzerinde tutarak, önümüzdeki on yılda tüketim artışını aşağı çekecek. Üretim artışı esas itibariyle Asya ve Latin Amerika'daki gelişmekte olan ülkelerden gelecek.

Ticaret, önceki on yıla kıyasla daha düşük hızda olmakla beraber, büyümeye devam ediyor. Amerika kıtaları, gerek değer gerekse hacim bakımından başat ihracat bölgesi olarak konumunu güçlendirirken, Afrika ve Asya, yükselen talebi karşılamak için net dışalımlarını arttıracak.

Tarım ve balıkçılık politikalarındaki son reformlar, temel arz‑talep unsurlarının piyasa sinyallerine daha duyarlı olmasını sağladı; ancak gerek arz gerekse talep üretici desteği, kamu stokları ve biyoyakıt sorumlulukları gibi politikalardan etkilenmeye devam ediyor. Politikalarda yeni değişiklikler gündemde. ABD'nin 2014 Tarım Yasası ve AB'nin 2013 Ortak Tarım Politikası reformu geçtiğimiz yıl kabul edildi; ancak uygulama ayrıntıları kesinleşmediği için bunların hükümlerine mevcut öngörülerde yer verilmiyor.

2023 yılına kadar küresel ürün özetleri

Tahıllar: Belli başlı tahılların dünya fiyatları görünüm döneminin başlarında düşerek dünya ticaretine ivme kazandıracak. Stokların yükselerek, Asya'daki pirinç stoklarının rekor seviyelere ulaşması öngörülüyor.

Yağlı tohumlar: Küresel planda yağlı tohumların ekildiği tarlaların payı, düşük oranda olsa da, bitkisel yağlara olan talebin devam etmesi fiyatları yukarı ittikçe, artmaya devam ediyor.

Şeker: 2013 sonlarında zayıfladıktan sonra uluslararası şeker fiyatları, güçlü küresel talebin itici rol oynamasıyla eski seviyelerine dönecek. Dünya şeker ihracatına egemen olan Brezilya'nın ihracatı, etanol piyasasından etkilenecek.

Pamuk: Birikmiş küresel stokların beklendiği üzere serbest bırakılması, tüketimin düşük fiyatlarla artmasına yol açtıktan sonra fiyatlar, 2023 yılına kadar eski seviyelerine dönecek.

Biyoyakıtlar: Biyoyakıtlarda tüketim ve üretim seviyelerinin başta şeker esaslı etanol ve biyodizel olmak üzere %50'den fazla artması bekleniyor. Etanol fiyatı, ham petrol fiyatına paralel olarak artarken, biyodizel fiyatı daha çok bitkisel yağ fiyatını izliyor.

Et: Asya'dan gelen güçlü ithalat talebinin yanı sıra Kuzey Amerika'da sürülerin yenilenmesi, daha güçlü et fiyatlarına destek olup, dana eti fiyatları rekor seviyelere yükseliyor. Tavuk eti, domuz etini geçerek, görünüm döneminde en çok tüketilen et ürünü haline geliyor.

Süt ürünleri: Başlıca üretici ülkelerdeki verimlilik artışlarının devamlılığı ve Çin'deki büyümenin devam etmesi sonucu fiyatlar, mevcut yüksek seviyelerinden biraz düşüyor. Hindistan, AB'yi geçerek dünyanın en büyük süt üreticisi haline gelip, öngörülen dönemde önemli ölçüde az yağlı süt tozu ihracatına sahip oluyor.

Balıkçılık ürünleri: Balık çiftçiliğindeki büyüme, Asya'da yoğunlaşacak. En hızlı büyüme gösteren gıda sektörlerinden biri olmaya devam ederek, 2014'te insan tüketimine yönelik balık avcılığını geçmiş olacak.

Hindistan'a odaklanmak

Bu Görünüm raporu, dünyada ikinci en büyük nüfusa, en çok sayıda çiftçiye ve aynı zamanda en çok sayıda gıda güvenliğinden yoksun insana sahip ülke olan Hindistan'a odaklanıyor. Görünüm raporu, Hindistan için görece iyimser bir senaryo ortaya koyuyor ve özellikle yüksek katma değerli sektörlerin öncülüğünde üretim ve tüketim artışının devam etmesi öngörülüyor.

Yeni Ulusal Gıda Güvenliği Yasası, şimdiye kadar bu konuda denenmiş en büyük gıda hakkı programı olup, 800 milyondan fazla kişiye sübvansiyonlu (perakende fiyatının yaklaşık %90 altında) tahıl karneleri veriliyor. Bunun uygulanması büyük bir meydan okuma olacak.

Daha fazla gübre, böcek ilacı, tohum, su, elektrik ve kredi kullanılmasını teşvik edici sübvansiyonlar ve piyasa destekleme fiyatları, geçtiğimiz on yılda güçlü bir yıllık tarımsal çıktı artışı gerçekleşmesine katkıda bulundu. Bu programlar, Hindistan'ın kişi başına arz artışını gerçekleştirmesini sağlayarak üretim artışını teşvik etmeye devam edecek; ancak kaynaklar üzerinde artan baskılar, önümüzdeki on yılda mutlak büyüme oranlarını düşürecek.

Ağırlıklı olarak vejetaryen olmaya devam etmekle beraber Hindistan'da diyetler çeşitlenecek. Tahıl tüketiminin artması bekleniyor, ama süt ve süt ürünleri, bakliyat, meyve ve sebze tüketiminin artması, besleyici gıda alımının daha iyileşmesine katkıda bulunacak. Balık da önemli ve artan bir protein kaynağı oluştururken, et tüketimi güçlü bir artış gösterecek, ama et tüketimi yine de dünyada en düşük seviyelerden biri olmaya devam edecek.

Hindistan'ın makro performansı, verim artışının sürdürülebilirliği ve hükümet programlarının uygulanabilirliği konularında önemli belirsizlikler bulunuyor.

Makro ekonomik varsayımlar üzerine not

Bu Görünüm raporunun altında yatan makro ekonomik durum, OECD ülkeleri için yılda ortalama %2.2 GSYİH artışı olmasını varsayıyor. Yükselen ekonomilerin birçoğu için ekonomik perspektif güçlü, ama geçtiğimiz on yıla kıyasla biraz aşağı çekilerek gözden geçirilmiştir. Afrika ekonomilerinin çoğu, güçlü bir büyüme gösteriyor. Daha güçlü bir ABD doları, sayısız ülkenin rekabet gücünü etkileyecektir. Ham petrol fiyatının 2023 yılına kadar varil başına 147 ABD dolarını bulacağı varsayılıyor.

Summary of
OECD/FAO (2014), OECD-FAO Agricultural Outlook 2014, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/agr_outlook-2014-en

© OECD

Bu özet metin, resmi bir OECD çevirisi değildir.

Bu özet metin, OECD telif hakkı ve yayının aslının ismi belirtilmek koşuluyla çoğaltılabilir.

Değişik dillerdeki özet metinler, aslı İngilizce ve Fransızca dillerinde yayınlanan OECD yayınlarının kısaltılmış çevirileridir.

Bu yayınlar OECD İnternet Kitabevi’nden ücretsiz olarak temin edilebilir www.oecd.org/bookshop

Daha fazla bilgi için, OECD Halkla İlişkiler ve İletişim Müdürlüğü, Haklar ve Çeviri Birimi’ne başvurunuz. rights@oecd.org Faks: +33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, Fransa

İnternet web sitemiz: www.oecd.org/rights