OECD >Multilingual Summaries

Economic Policy Reforms 2016

Going for Growth Interim Report

Summary in Dutch

Hervormingen van het economische beleid 2016

Interimverslag 'Going for Growth'

Samenvatting in het Nederlands

De wereldwijde groeiprognoses blijven op de korte termijn getemperd, aangezien de opkomende landen aan kracht verliezen, de wereldhandel krimpt en het herstel van de geavanceerde landen vertraagd wordt door een hardnekkig laag investeringsniveau. Deze zorgen op de korte termijn doen zich voor tegen de achtergrond van een grootschalige vertraging van de productiviteitsgroei. Deze neerwaartse trend begon al begin jaren 2000 – zeker in de geavanceerde economieën – met slechts weinig uitzicht op enige heropleving. De groei‑afname van de afgelopen paar jaar in de opkomende landen werpt de vraag op of ze over voldoende capaciteit beschikken om de inkomenskloof met de meest geavanceerde landen verder te dichten. Er bestaat nog steeds grote behoefte aan structurele hervormingen, in combinatie met ondersteunende, vraagstimulerende beleidsbepalingen om de productiviteit en bevordering van de werkgelegenheid op duurzame wijze te verbeteren, teneinde de gelijkheid te bevorderen.

Going for Growth levert een uitgebreide evaluatie om overheden te helpen bij de ontwikkeling van beleidshervormingen die positieve gevolgen hebben voor het welzijn van hun burgers en waarmee ze hun doelstellingen optimaal kunnen realiseren. Het Going for Growth raamwerk is van instrumentaal belang om G20‑landen te helpen bij het monitoren van hun inzet om de beloftes uit 2014 waar te maken door hun gecombineerde bruto nationaal product (BNP) met 2% te verbeteren en de bijbehorende groeistrategieën navenant aan te passen.

In dit interimverslag staat een overzicht van de grootste belemmeringen voor groei in de OESO‑ en specifieke grote niet‑OESO‑landen, en van de vooruitgang die het afgelopen jaar is geboekt door middel van structurele beleidshervormingen (Hoofdstuk 1). Dit wordt tegen het licht gehouden van de landspecifieke prioriteiten die in het 'Going for Growth'‑rapport uit 2015 werden uitgestippeld. De mogelijke gevolgen van de groeistimulerende hervormingen voor de inclusiviteit en de macro‑economische herschikking worden ook besproken, met speciale aandacht voor de consolidatie van de overheidsfinanciën, de aanpak van de onevenwichtigheid van de lopende rekening en vermindering van de inkomensongelijkheid.

Het rapport biedt ook een overzicht van de problemen en de gevolgen van de toegepaste hervormingen binnen de context van een hardnekkige zwakke vraag alsook in andere omstandigheden, gezien de beschikbaarheid of effectiviteit van macro‑economische beleidsbepalingen ter ondersteuning van de hervormingen (Hoofdstuk 2). Tot slot biedt het rapport een evaluatie van de relatie tussen het inkomen gegenereerd door het BNP en het inkomen dat naar huishoudens wordt gedistribueerd (Hoofdstuk 3). Met name wordt onderzocht hoe de voornaamste kanalen waarmee de groei van het BNP naar de huishoudelijke sector wordt doorgegeven zich de afgelopen twintig jaar in alle OESO‑landen hebben ontwikkeld.

Uitdagingen voor de beleidshervorming

Bij de ontwikkeling van hervormingsstrategieën om het welzijn van de meerderheid van de burgers op duurzame wijze te verbeteren, moeten overheden overal ter wereld diepe structurele tekortkomingen aanpakken die door de crisis duidelijk zijn geworden, maar die in veel gevallen veel eerder zijn ontstaan.

De wereldwijde vertraging van de productiviteitsgroei wordt gekenmerkt door een steeds groter verschil tussen de productiviteitsgroei van ondernemingen in verschillende sectoren. Denk hierbij vooral aan de verschillen tussen de bedrijven die voorop lopen – in essentie multinationale ondernemingen met een gestage productiviteitsgroei – en de bedrijven die ver binnen de productiviteitsgrens actief zijn. De verwijdering van obstakels die het ondernemerschap belemmeren en de capaciteiten van bedrijven limiteren om optimaal van kennis en technologische verspreiding te profiteren, is een prioriteit voor deze hervormingen.

Een reductie van de werkloosheid is in veel landen nog steeds een grote uitdaging, met name in zuidelijke en centrale Europese landen waar de werkloosheid op de lange termijn nog steeds bijzonder hoog is. Andere landen hebben betrekkelijk veel uittredingen uit de arbeidsmarkt gezien (bijv. in de VS), een geringe deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt (Korea en Japan) of een wijdverspreide informele arbeidsmarkt (in de meeste opkomende landen). Het is van groot belang dat deze problemen op de arbeidsmarkt worden aangepakt om de groei inclusiever te maken.

De vooruitgang die in 2015 werd geboekt

‑ Ook al werd enige vooruitgang geboekt bij het aanpakken van de grootste problemen, heeft de afname van de hervormingssnelheid van 2013‑14 zich ook in 2015 voortgezet, zelfs als rekening wordt gehouden met de maatregelen die op stapel staan maar die nog niet volledig zijn geïmplementeerd.

‑ De snelheid van de hervormingen verschilt per land en per beleidsonderwerp.

Deze snelheid is over het algemeen hoger in Zuid‑Europese landen (met name Italië en Spanje) dan in Noord‑Europese landen. Voorbeelden van landen buiten Europa waarin een betrekkelijk groot aantal maatregelen is getroffen op basis van de Going for Growth‑aanbevelingen zijn Japan, als een van de geavanceerde economieën, en China, India en Mexico onder de opkomende landen.

In verhouding is er meer actie ondernomen om de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt en de onderwijsresultaten te verbeteren, terwijl er minder actie is ondernomen op het gebied van innovatiebeleid, efficiëntie van de publieke sector en regulering van de product‑ en arbeidsmarkt.

‑ In landen waarin de inkomensverschillen bijzonder zorgelijk zijn, zijn de meest dringende beleidswijzigingen gericht op een mogelijke vereffening van de inkomstenverdeling. Recente maatregelen die zijn getroffen om de groei te stimuleren zullen de landen met de grootste tekorten op de lopende rekening waarschijnlijk echter niet helpen om de externe ongelijkheden aan te pakken.

Hervormingen ondanks de zwakke vraag

Gezien de ingetogen wereldwijd economische vooruitzichten, wordt aangeraden de hervormingen te prioriteren die niet alleen de werkgelegenheid en productiviteit stimuleren, maar ook de economische activiteit op de korte termijn optimaal ondersteunen.

Behalve meer investeringen in de openbare infrastructuur, omvatten dergelijke maatregelen de verwijdering van belemmeringen voor toegang tot de servicesectoren die kampen met een bedwongen vraag, hervorming van de sociale verworvenheden op het gebied van gezondheid en pensioenen, alsook hervorming van het huisvestingsbeleid en arbeidsbemiddelingsprogramma's om de geografische en arbeidsmobiliteit te stimuleren.

Voor een verbetering van de voordelen van structurele hervormingen op de korte termijn is het ook van belang dat de resterende disfuncties van de financiële sector worden aangepakt om de kredietstroom naar huishoudens en bedrijven met een beperkte toegang tot financiële markten te verbeteren.

In de eurozone reduceert een betere synchronisatie van de hervormingen ook de overgangskosten, door het monetaire beleid in staat te stellen de mogelijke stijging van de reële rentevoeten te beperken die het gevolg zijn van de hardnekkig lage inflatie.

Landen met zeer weinig budgettaire speling moeten zich richten op grote voordelen op de korte termijn of op goedkope maatregelen, en moeten andere maatregelen zo financieren dat de werkgelegenheid en groei zoveel mogelijk wordt gestimuleerd.

Groei van het BNP en het totale gezinsinkomen

Het reële BNP is in de meeste OESO‑landen tussen medio jaren 1990 en 2013 sneller gestegen dan het reële huishoudinkomen.

Dit groeiverschil wordt deels veroorzaakt door factoren die amper door het overheidsbeleid aangestuurd kunnen worden, zoals het feit dat gedurende dezelfde periode de consumptieprijzen (inclusief BTW) zijn gestegen vergeleken met de productieprijzen. De enige uitzondering daarop zijn landen die grondstoffen exporteren, zoals Noorwegen, Australië en Canada.

Het aandeel van de huishoudinkomens van het BNP, dat gedefinieerd wordt als de verhouding tussen het nominale besteedbare huishoudinkomen en het nominale BNP, is gemiddeld in alle OESO‑landen gedurende dezelfde periode stabiel gebleven. Deze gemiddelde stabiliteit verbergt de heterogeniteit van het niveau en de evolutie in de diverse landen. Er is namelijk een grote daling vastgesteld in Oostenrijk en Korea en een grote stijging in Slowakije en Finland.

De ontwikkeling van het aandeel van het huishoudinkomen van het BNP kan worden vastgesteld door het profiel te onderzoeken van het aandeel van de arbeids‑, kapitaals‑ en secundaire (netto overheidsoverdrachten) inkomens van het BNP. Een groot aantal landen heeft een gelijktijdige afname van het arbeidsaandeel van het BNP gezien en van het aandeel van het kapitaalinkomen dat naar huishoudens stroomt. Dit suggereert dat een toenemend aandeel van de winst door de bedrijfssector wordt behouden en dus niet naar de huishoudelijke sector wordt herverdeeld.

Er bestaat echter geen duidelijke band tussen de wijziging van de inkomensverdeling tussen huishoudens, bedrijven en de overheid aan de ene kant, en de toename van de inkomensongelijkheid in de huishoudelijke sector in veel OESO‑landen aan de andere.

Summary of
OECD (2016), Economic Policy Reforms 2016: Going for Growth Interim Report, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/growth-2016-en

© OECD

Deze samenvatting is geen officiële OESO-vertaling.

Reproductie van deze samenvatting is toegestaan, mits het OESO-copyright en de titel van de oorspronkelijke publicatie worden vermeld.

Meertalige samenvattingen zijn vertaalde uittreksels van OESO-publicaties die oorspronkelijk in het Engels en Frans zijn gepubliceerd.

Deze zijn gratis te verkrijgen via de Online Bookshop van de OESO www.oecd.org/bookshop

Neem voor meer informatie contact op met de eenheid OECD Rights and Translation, Public Affairs and Communications Directorate op, rights@oecd.org of per fax: +33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, France

Bezoek onze website www.oecd.org/rights