OECD >Multilingual Summaries

Development Co-operation Report 2016

The Sustainable Development Goals as Business Opportunities

Summary in Turkish

2016 Kalkınma İşbirliği Raporu

İş Fırsatları Olarak Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri

Türkçe Özet

2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi'nin ve 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'nin (SKH'ler) kabul edilmesiyle birlikte dünya artık tarihinde daha azimli, çok yönlü ve evrensel bir kalkınma yol haritasına sahip. Bunların temsil ettiği zorlukları aşmak için global topluluğun, her yıl resmi kalkınma yardımı (RKY) olarak sağlanan yaklaşık 135 milyar USD'nin çok ötesine geçmesi gerekiyor. Gelişmekte olan ülkelerin SKH'lerinin yatırım ihtiyaçlarının her yıl için sırayla 3,3 ila 4,5 trilyon USD olacağı tahmin ediliyor. Global sıcaklık artışını sanayi‑öncesi seviyelerin 1,5°C üzerinde sınırlı tutmaya dönük eylemlere girişmek, 2020 yılına kadar sadece gelişmiş ülkelerden her yıl yaklaşık 100 milyar USD gerektirecektir. Aynı zamanda yeni hedefler, sürdürülebilir kalkınmanın önündeki zorlukların artık sadece yoksul ülkelerde neler olduğu sorusu olmadığını açıkça ortaya koyuyor ‑ bunlar hepimizin önünde duran zorluklardır. Bu global ve birbiriyle ilintili kaygılarla mücadele edebilmek için bir dizi muhtelif paydaşın ‑ özel sektörü merkezi konuma taşıyarak güç birliği yapması gerekiyor.

Sürdürülebilir kalkınmaya yatırım, akılcı yatırımdır

SKH'lerin iş yönü güçlüdür. Bu 2016 Kalkınma İşbirliği Raporu, sürdürülebilir kalkınmaya yapılan yatırımın akılcı yatırım olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Kendi iş modellerine sürdürülebilirliği katan şirketler, kârlı ve başarılı olup risk azalması, piyasaların ve portföylerin çeşitlendirilmesi, gelir artışı, maliyet düşüşü ve ürünlerin değerinde iyileşme itibarıyla sermayeden pozitif dönüş sağlıyor. Gelişmekte olan ülkelerdeki ‑ ve hatta en az gelişmiş ülkelerdeki ‑ yatırımlar, sözkonusu risklere rağmen artan bir şekilde iş fırsatları olarak görülüyor. Diğer yandan şirketler, başka şeylerle birlikte iş, altyapı, inovasyon ve sosyal hizmet sağlar. Bu rapor, SKH'lere ulaşmanın partneri olarak özel sektörün inanılmaz potansiyelini gerçeğe dönüştürmenin, sürdürülebilir kalkınmaya destek olmak için gereken miktarda ve nitelikte yatırım sağlamanın beş yolunu inceliyor.

Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine Giden Beş Yol

1. Doğrudan yabancı yatırım, gelişmekte olan ülkelere uluslararası sermaye akışı sağlanmasında şimdiye değin en büyük kaynak olmuştur ve kalkınmayla en çok dost olan özel yatırım kaynaklarından biri olarak görülmektedir. İş yaratabilir, üretken kapasiteyi artırabilir, yerel firmaların yeni uluslararası piyasalara erişimini mümkün kılabilir ve bununla birlikte uzun vadede olumlu etkileri olan teknoloji transferini getirebilir. Birçok kişi bu akışların, SKH finansal boşluğunun doldurulmasında temel bir rol oynamasını bekliyor. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'na (UNCTAD) göre uluslararası topluluğun uyumlaştırılmış çabası, özellikle yapısal olarak zayıf ülkelerde doğrudan yabancı yatırımı 2030 itibarıyla dört katına çıkarmaya yardımcı olabilir. Ancak kaygı duymanın nedenleri de var: ekonomik hassasiyetler artarken global sermaye akışları hız kaybetmeye başladı. 2. Bölümde, doğrudan yabancı yatırımındaki yavaşlamanın hatta tersine dönmenin, hem gelişmekte olan hem de uluslararası yatırım piyasaları için ciddi ölçüde olumsuz sonuçlara yol açacağı uyarısında bulunulmaktadır. Kalkınma stratejilerinin, özel yatırım ve kalkınma işbirliğinin tamamlayıcı ve karşılıklı destekleyici nitelikleri etrafında bir çerçeveye oturtulması, doğrudan yabancı yatırım eğilimlerinin döngüsel, değişen doğasını dengelemeye yardımcı olabilir.

2. Karma finans ‑ kamu fonlarının, örneğin özel yatırımcılara yönelik risk azaltıcı enstrümanlar sağlamak için stratejik olarak kullanılması ‑ kalkınmadaki yatırımın ölçeğini çarpıcı biçimde geliştirebilir. Karma finans; kamu, hayır işi ve özel sektör aktörlerinin birlikte çalışarak gelişmekte olan ülkelerdeki yatırım ölçeğini çarpıcı biçimde geliştirmelerine dönük muazzam, büyük ölçüde kullanılmamış bir potansiyel sunmaktadır. Bu potansiyeli, özel yatırımcıları, ilave yatırıma acilen ihtiyaç duyan sektörleri ve ülkeleri hedef almaktan alıkoyan darboğazları aşma kabiliyetinde yatmaktadır. Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine doğru sosyal ve ekonomik ilerlemeyi hızlandırmak için karma finansın, ölçek artırması fakat bunu birtakım risklerden kaçınan belli bir yolla yapması gerekiyor. 3. Bölümde, ekonomileri, toplumları ve yaşamları dönüştürme potansiyeli taşıyan karma mekanizmalar yoluyla kaynakların kilidini açmak açısından kalkınma ve hayır işi finansmanının kullanımına daha yakından bakılmaktadır. Kalkınma işbirliği bağlamında kamu ve özel finansmanın harmanlanması konsepti yeni olmasa da şimdiye değin marjinal bir rol oynadığına işaret etmektedir.

3. Bu raporun 4. Bölümünde kamu sektörü müdahalelerinin özel sektör yatırımı üzerindeki seferberlik etkisini takip etmek ve ölçmek için yürütülen çalışmalar açıklanmaktadır. Bunun, finansman stratejileri ve en olumlu uygulamalar hakkında önemli bilgiler sağlayarak SKH'leri destekleyecek şekilde kalkınma finansını kendine çekmeye yardımcı olacak "sürdürülebilir kalkınmaya toplam resmi destek" (TOSSD) çerçevesinin önemli bir unsuru olması bekleniyor. Son zamanlardaki bir OECD araştırması, garantilerin, sendikasyon kredilerinin ve toplu yatırım araçlarındaki hisselerin doğrudan seferberlik etkisi hakkında veri toplamanın ve ölçmenin olabilirliğini teyit etmiştir; diğer finansal enstrümanlar için de benzeri metodolojiler geliştirmeye dönük çalışmalar devam ediyor. Ancak kamu müdahalelerinin, global hedeflere ulaşılması ve iklim değişikliğiyle mücadele üzerindeki özellikle dolaylı ‑ veya "katalizör" ‑ etkisini ölçmenin yollarını bulmak için hala yapılacak çok iş var. OECD, tutarlılığı güvenceye almak için diğer forumlarda yürütülen işlerle kendi çabaları arasında koordinasyon kuruyor.

4. Eğer kalkınma gerçekten sürdürülebilir ve kapsayıcı olacaksa tüm vatandaşların ‑ özellikle de en yoksul, en marjinal ve en çok tehlikeye açık olanlar yararına olmalıdır. Toplumsal etki yatırımı, son on yıl içerisinde iş dünyasının dünyanın en yoksul ve en çok marjinalleşmiş kesimlerine yönelik faydaları artırmaya yönelik yenilikçi bir yaklaşım olarak evrim geçirdi. Ölçülebilir nitelikte toplumsal ve finansal geri dönüş sağlayan işletmeler, kalkınma çabalarına etkinlik, inovasyon, hesap verebilirlik ve ölçek getirebilir. Bilhassa en az gelişmiş ülkelerde ve çatışmalardan çıkmakta olan ülkelerde riskleri paylaşmanın yanısıra güçlü bir iş ortamını desteklemek suretiyle bu tür yatırımı güçlendirmek ve teşvik etmek için kamu fonları kullanılabilir. Bu yeni iş modelleri, eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler gibi özellikle geleneksel olarak iş dünyasında popüler olmayan ‑ ancak yoksullar için temel önem taşıyan ‑ mevcut alanları tamamlayabilir.

5. İş dünyasının hiçbir zarar vermeksizin olumlu katkı yapabilmesi için özel sektörün diğer tüm aktörlerle aynı şeffaflık ve hesap verebilirlik standartlarında tutulması zorunludur. 6. Bölüm, sorumluluk içinde iş yapmanın ilkeleri ile standartlarına ve bunlara uymanın sorumlu işletmelere, kendilerinin faaliyet sonuçları yararına nasıl avantaj sağlayabileceğine ve aynı zamanda insanlar ve gezegen için olumlu sonuçlar üretebileceğine bakmaktadır. İş dünyası ile hükümetin, sorumlu iş uygulamalarını hayata geçirmede, desteklemede ve mümkün kılmada oynayacakları tamamlayıcı roller bulunuyor. OECD Çokuluslu İşletme Kuralları, yatırım miktarının iş kalitesiyle örtüşerek sosyal, ekonomik ve çevresel kazançlar oluşturmasını güvenceye almak maksadıyla kendilerine yapılan katkıların optimize edilmesine, sorumlu ve hesap verebilir iş uygulamalarının geliştirilmesine destek olmaya yardımcı oluyor.

Bu rapor, OECD'nin, sürdürülebilir diyalogda yer alan birçok paydaş arasında diyaloğu nasıl harekete geçirdiğinin ve işbirliği fırsatları yarattığının örneklerini veriyor. Aynı zamanda, işletmelerin gelişmekte olan ülkelerde sürdürülebilir kalkınmayı ve kapsayıcı büyümeyi teşvik etmek için şimdiden nasıl çalıştığını ortaya koyan uygulamalı örnekler de veriyor. Küreselleşmenin, hızlı teknolojik ilerlemenin ve nadir kaynaklar için rekabetin damgasını vurduğu bu çağda dünya ileriye gittikçe iş dünyasının da ileriye gideceğini hatırlamak önemli.

Summary of
OECD (2016), Development Co-operation Report 2016: The Sustainable Development Goals as Business Opportunities, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/dcr-2016-en

© OECD

Bu özet metin, resmi bir OECD çevirisi değildir.

Bu özet metin, OECD telif hakkı ve yayının aslının ismi belirtilmek koşuluyla çoğaltılabilir.

Değişik dillerdeki özet metinler, aslı İngilizce ve Fransızca dillerinde yayınlanan OECD yayınlarının kısaltılmış çevirileridir.

Bu yayınlar OECD İnternet Kitabevi’nden ücretsiz olarak temin edilebilir www.oecd.org/bookshop

Daha fazla bilgi için, OECD Halkla İlişkiler ve İletişim Müdürlüğü, Haklar ve Çeviri Birimi’ne başvurunuz. rights@oecd.org Faks: +33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, Fransa

İnternet web sitemiz: www.oecd.org/rights